پروندههای یک دفتر نمایندگی بیمه پر از اطلاعاتی است که بیمهگذار با اعتماد به دفتر سپرده است: کد ملی، شمارهٔ موبایل، نشانی، شغل، مبلغ اقساط و گاهی تصویر مدارک خودرو یا ملک. این اطلاعات هر روز از دست چند کارمند میگذرد؛ کارشناس صدور، مسئول وصول، کسی که تمدیدها را پیگیری میکند و مدیر دفتر. پرسش اصلی امنیت در دفتر هم همین است: چه کسی، کدام پرونده را، برای چه کاری باز میکند؟
این مقاله از بحثی شروع میکند که این روزها در نشستهای صنعت بیمه جدی شده است. بعد سراغ کارهای عملی دفتر میرود: تقسیم دسترسی، ورود امن کارمندان، رمزها، برگههای کاغذی و ردپای هر تغییر. در پایان هم میگوییم چتر بیمه کدام بخش این کار را پوشش میدهد و کدام بخش همچنان به عادتهای خود دفتر بستگی دارد.
امنیت داده در صنعت بیمه؛ بحثی که به دفترها هم میرسد
پژوهشکدهٔ بیمه در آبان ۱۴۰۵ چند نشست را در چارچوب پیشرویدادهای سیوسومین همایش ملی بیمه و توسعه برگزار کرد. یکی از آنها کارگاه «حکمرانی داده، امنیت سایبری، هوش مصنوعی و اینشورتک در زنجیرهٔ ارزش بیمه» بود که سهشنبه ۱۹ آبان بهصورت حضوری و برخط برگزار شد. خبر آن در سایت همایش پژوهشکدهٔ بیمه منتشر شده است.
همان روز یک پنل علمی هم دربارهٔ اعتماد نهادی در صنعت بیمه برگزار شد و طبق خبر پژوهشکده، یکی از دو محور آن حکمرانی داده و امنیت سایبری بود. رئیس پژوهشکدهٔ بیمه و مدیرکل دفتر برنامهریزی و آیندهپژوهی بیمهٔ مرکزی از سخنرانان این پنل بودند.
در گزارش پنل یکشنبه ۱۷ آبان هم که روی همان سایت آمده، صیانت از اطلاعات و حفظ اعتماد مشتری از محورهای اصلی گفتوگو بود. این بحثها بیشتر در سطح شرکتهای بیمه است، ولی سرچشمهٔ بخشی از همین دادهها پیشخوان دفترهای نمایندگی است. اگر دفتر نداند چه کسی به پروندهٔ مشتری دسترسی دارد، هیچ سیاستی در سطح شرکت جای آن را پر نمیکند.
اطلاعات بیمهگذار در دفتر کجا آسیبپذیر است؟
بیشتر مشکلات امنیتی دفترهای کوچک از حملهٔ پیچیده شروع نمیشود. از عادتهای روزمره شروع میشود که کسی به آنها فکر نکرده است. چند نمونهٔ آشنا:
- یک نام کاربری برای همه. وقتی چند کارمند با یک حساب کار میکنند، معلوم نیست هر تغییر را چه کسی انجام داده است.
- رمز روی کاغذ کنار نمایشگر. برگهٔ کوچکی که برای راحتی چسبانده شده، دسترسی را به هر کسی که از کنار میز رد شود میدهد.
- همکار سابق با رمز فعال. کارمندی که رفته ولی حسابش بسته نشده، هنوز میتواند وارد شود.
- دسترسی بیشتر از نیاز. کارمند تازهای که فقط باید اقساط را پیگیری کند، صندوق و گزارشهای مالی را هم میبیند.
- فایلهای اکسل در پیامرسان. فهرست مشتریها برای یک کار کوچک در گروه پیامرسان فرستاده میشود و دیگر هیچوقت پاک نمیشود.
- کپی کاغذی مدارک روی میز. تصویر کارت ملی یا سند خودرو که بعد از صدور در کشوی باز میماند.
هر کدام از این موارد بهتنهایی کوچک به نظر میرسد. ولی وقتی کنار هم قرار بگیرند، دفتر عملاً نمیداند اطلاعات مشتریهایش کجاست و چه کسی آن را دیده است.
تقسیم دسترسی از روی نقش، نه از روی اعتماد شخصی
امنیت در دفتر نمایندگی با این پرسش شروع میشود: هر کارمند برای انجام کارش به چه چیزی نیاز دارد؟ کارشناس صدور باید بتواند بیمهنامه ثبت کند. کارشناس وصول باید اقساط و پیامهای پیگیری را ببیند. مسئول مالی باید صندوق را ببیند. ولی لازم نیست همه به همه چیز دسترسی داشته باشند.
این تقسیم ربطی به بیاعتمادی به همکاران ندارد. دسترسی محدود یعنی اشتباه هم محدود میماند. کارمندی که دکمهٔ حذف رسید را نمیبیند، به اشتباه هم آن را نمیزند. اگر روزی حساب یک نفر به دست دیگری بیفتد، فقط همان بخش کوچک در خطر است، نه همهٔ دفتر.
یک قاعدهٔ ساده هم کمک میکند: کارهای حساس را جدا تعریف کنید. ویرایش بیمهنامهٔ ثبتشده، حذف دریافت نقدی، ثبت رسید به نام همکار دیگر یا تغییر رمز کارمند دیگر، کارهایی نیستند که همه هر روز به آن نیاز داشته باشند. اینها باید فقط در اختیار چند نفر مشخص باشند.
دربارهٔ تقسیم کار و مرز وظایف کارمندان جدا در مقالهٔ تقسیم کار کارمندان دفتر بیمه نوشتهایم. اینجا تمرکز ما روی اطلاعات بیمهگذار است.
ورود امن کارمندان؛ رمز، دستگاه تازه و نشست باز
تقسیم دسترسی وقتی معنا دارد که ورود هر نفر واقعاً مال خود او باشد. چند عادت ساده:
- هر کارمند حساب خودش را داشته باشد. حساب مشترک را کنار بگذارید، حتی برای کارمند پارهوقت.
- رمز را کسی جز خود کارمند نداند. اگر رمز فراموش شد، بازیابی از راه موبایل خود او انجام شود، نه با پرسیدن از همکار.
- ورود مدیران سختگیرانهتر باشد. حساب مدیر دسترسی بیشتری دارد و باید علاوه بر رمز، با کدی که به موبایل او فرستاده میشود تأیید شود.
- دستگاه تازه را جدی بگیرید. وقتی کسی از رایانه یا مرورگری وارد میشود که قبلاً ندیدهاید، تأیید دوباره لازم است.
- نشست باز را رها نکنید. صفحهای که تمام روز روی رایانهٔ پیشخوان باز مانده، برای هر رهگذری باز است.
- رفتن هر همکار را همان روز در دسترسیها اعمال کنید. حساب او را غیرفعال کنید و رمزهای مشترک باقیمانده را عوض کنید.
کاغذ، پیامرسان و ردپای تغییرات؛ امنیت فقط در نرمافزار نیست
بخشی از اطلاعات بیمهگذار هیچوقت وارد نرمافزار نمیشود. کپی مدارک، فرمهای امضاشده و برگههایی که برای تماس تلفنی یادداشت شده، روی میز و در کشوها میمانند. چند پیشنهاد برای این بخش:
- مدارکی که کارشان تمام شده، در پروندهٔ دفتر بایگانی شوند و در کشوی قفلدار بمانند.
- فایل بیمهنامه کنار پروندهٔ مشتری نگه داشته شود، نه در پوشهٔ شخصی روی رایانهٔ یک کارمند.
- فهرست مشتریها در گروههای پیامرسان فرستاده نشود. اگر همکاری فهرستی لازم دارد، از همان سامانهٔ دفتر و با دسترسی خودش ببیند.
- پیش از دور انداختن برگههایی که کد ملی یا شمارهٔ موبایل دارند، آنها را از بین ببرید.
این کارها هزینهای ندارد و فقط یک قرار روشن در دفتر میخواهد. بهتر است این قرار را مکتوب کنید و با هر همکار تازه مرور کنید.
هیچ دفتری نمیتواند همهٔ خطاها را از پیش ببندد. ولی وقتی اتفاقی میافتد، باید بتوان فهمید چه شده است. چه کسی و کی وارد شد؟ چه کسی تلاش کرد به بخشی برود که اجازهاش را نداشت؟ این ردپاها هم برای پیدا کردن خطا لازم است و هم برای اینکه کارمندان بدانند کارشان ثبت میشود.
بیمهگذار هم سهمی از این امنیت دارد. وقتی مشتری برای دیدن اقساط و بیمهنامهاش به جای تماس با دفتر، با موبایل خودش و یک رمز یکبارمصرف وارد پرتال میشود، کمتر لازم است اطلاعاتش پشت تلفن برای کسی خوانده شود.
چتر بیمه در این روال چه کمکی میکند
چتر بیمه نرمافزار دفتر نمایندگی است، یک پنل ابری روی مرورگر. امکاناتی که در این بحث به کار میآیند:
- نقشهای آماده: در سطح دسترسی و امنیت ورود نقشهایی مثل مدیر دفتر، مدیر مالی و حسابداری، کارشناس صدور، کارشناس وصول و پیگیری، کارشناس تمدید و بازاریابی، مسئول مدارک و پروندهها و راهبر سیستم و کاربران آماده است. دسترسی هر کارمند از نقشش میآید و دکمهای که مجوزش را ندارد به او نشان داده نمیشود.
- مجوزهای استثنا: کارهایی مثل ویرایش بیمهنامه، ویرایش و حذف نقد، رسید به نام کارشناس دیگر، برداشت و واریز صندوق و تغییر رمز پرسنل دیگر مجوز جدا دارند.
- ورود امن: ورود با نام کاربری و رمز، ورود دومرحلهای پیامکی برای هر مدیر، بازیابی رمز با کد پیامکی، تأیید دستگاه تازه با کد پیامکی و تأیید دورهای نشست.
- ردپا: ساعت ورود هر کارمند ثبت میشود و دسترسیهای ردشده در لاگ امنیتی میمانند.
- پرتال بیمهگذار: در پرتال بیمهگذار مشتری با موبایل و رمز یکبارمصرف وارد میشود و بیمهنامهها، اقساط و پرداختهایش را میبیند.
چتر بیمه ادعای هوش مصنوعی یا سامانهٔ امنیتی جداگانه ندارد. کارش این است که دسترسی، ورود و ردپا در همان پنلی باشد که پروندهها در آن است. قرارهای کاغذی و رفتار کارمندان همچنان کار خود دفتر است. همهٔ امکانات را در صفحهٔ امکانات چتر بیمه ببینید.
پرسشهای متداول
امنیت اطلاعات بیمهگذار در دفتر نمایندگی از کجا شروع میشود؟
از اینکه هر کارمند حساب جدا داشته باشد و فقط به بخشی از پروندهها دسترسی داشته باشد که برای کارش لازم است.
آیا حساب مشترک برای چند کارمند اشکال دارد؟
بله. با حساب مشترک معلوم نیست هر تغییر را چه کسی انجام داده و بستن دسترسی یک نفر بدون عوض کردن رمز همه ممکن نیست.
وقتی کارمندی از دفتر میرود چه کنیم؟
همان روز حساب او را غیرفعال کنید و رمزهای مشترک باقیمانده، مثل رمز رایانهها یا پیامرسان دفتر، را عوض کنید.
پژوهشکدهٔ بیمه دربارهٔ امنیت داده چه نشستی برگزار کرد؟
طبق خبر سایت همایش، کارگاه «حکمرانی داده، امنیت سایبری، هوش مصنوعی و اینشورتک در زنجیرهٔ ارزش بیمه» سهشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ در حاشیهٔ یک پنل علمی برگزار شد.
ورود مدیران در چتر بیمه چطور امن میشود؟
برای هر مدیر ورود دومرحلهای پیامکی هست. ورود از دستگاه تازه هم با کد پیامکی تأیید میشود و نشستها بهطور دورهای دوباره تأیید میشوند.
امنیت اطلاعات بیمهگذار با یک تصمیم روشن شروع میشود: هر کس فقط همان چیزی را ببیند که برای کارش لازم دارد. بقیهاش عادت است و عادت را میشود از همین هفته در دفتر ساخت.
نظرات کاربران
۰ نظر