در دفتری که فروش قسطی دارد، چک بخشی از کار روزانه است. مشتری چند برگ چک میدهد، کارشناس آنها را میگیرد و از اینجا سفر هر برگ شروع میشود. بعضی چکها در وجه دفترند و باید به بانک بروند. بعضی در وجه شرکت بیمهاند و باید به شرکت تحویل شوند. در این میان، چکها مدتی روی میز کارشناس، مدتی در کشوی مدیر و مدتی در راهاند.
این مقاله دربارهٔ همین سفر است: هر چک در هر لحظه کجاست، چه کسی آن را تحویل داده و چه کسی تحویل گرفته است. موضوع ما چکی که برگشت خورده نیست؛ آن در مقالهٔ چک برگشتی بیمهگذار آمده است. اینجا دربارهٔ چکهایی حرف میزنیم که هنوز در گردشاند.
دو جنس چک در دفتر نمایندگی
پیش از هر روالی، باید دو جنس چک را از هم جدا کرد، چون مقصدشان فرق دارد:
- چک نمایندگی: چکی که در وجه دفتر یا نماینده نوشته شده است. این چک به حساب دفتر میرود و دفتر خودش آن را به بانک میبرد.
- چک شرکت: چکی که در وجه شرکت بیمه نوشته شده است. دفتر فقط امانتدار آن است و باید آن را به شرکت تحویل دهد.
اگر این دو در یک کشو و یک فهرست قاطی شوند، دیر یا زود چکی که باید به شرکت میرفت در دفتر میماند یا چکی که مال دفتر بود بهاشتباه همراه بستهٔ شرکت فرستاده میشود. جدا کردن آنها از لحظهٔ دریافت، سادهترین قاعدهٔ گردش چک است.
هر چک کجا میتواند باشد؟
در یک دفتر معمولی، هر چک در یکی از این جاهاست:
- در دفتر: چک گرفته شده و هنوز نزد کارشناس یا در صندوق دفتر است.
- نزد مدیریت: چک به مدیر دفتر سپرده شده تا نگهداری یا تصمیم دربارهٔ آن با او باشد.
- در بانک: چک نمایندگی برای وصول به بانک رفته است.
- چک شرکت: چکی که مال شرکت بیمه است و باید به شرکت برسد یا رسیده است.
نوشتن جای هر چک کار پیچیدهای نیست، اما فایدهاش زیاد است. وقتی مشتری زنگ میزند و میپرسد «چکم را به بانک دادید؟»، کارمند با یک نگاه جواب میدهد. وقتی مدیر میخواهد بداند چند چک نزد خودش است، لازم نیست کشو را بشمارد.
ارسال و تحویل؛ قبول یا رد
مهمترین لحظه در گردش چک، لحظهٔ دستبهدست شدن است. چکی که از کارشناس به مدیر، یا از دفتر به شرکت میرود، اگر تحویلش ثبت نشود، بعدها کسی نمیداند آخرین بار دست چه کسی بوده است. روال درست دو طرف دارد:
- فرستنده ارسال را ثبت میکند: چک به دفتر یا به شرکت فرستاده شد.
- گیرنده قبول یا رد میکند: اگر چک را تحویل گرفت و درست بود، قبول میکند. اگر چک نرسید یا چیزی در آن درست نبود، رد میکند.
این قبول یا رد، همان رسید داخلی دفتر است. تا وقتی گیرنده قبول نکرده، مسئولیت چک با فرستنده میماند. این قاعدهٔ ساده جلوی بحثهای «من دادم» و «من نگرفتم» را میگیرد.
رد کردن هم مهم است. اگر کارمندی که بستهٔ چکها را به شرکت برده، یکی را جا گذاشته باشد، رد شدن همان یک چک در لحظه نشان میدهد کجا را باید گشت. اگر رد ثبت نشود، این خطا ممکن است ماهها پنهان بماند.
چه کسی چه چکی را نگه دارد؟ در بسیاری از دفترها، چکها عملاً در جیب یا کیف کسی هستند که آنها را گرفته است. این برای چند ساعت اشکالی ندارد، اما اگر طول بکشد خطرناک است. پیشنهاد عملی این است که نگهداری چکها فقط در دو جا باشد: صندوق دفتر برای مدت کوتاه، و نزد مدیریت برای مدت طولانیتر. کارشناسی که چک گرفته، تا پایان روز آن را به یکی از این دو جا بسپارد.
برای بردن چکها به بانک یا شرکت هم یک نفر مشخص کافی است. وقتی همیشه همان کسی چکها را میبرد، دنبال کردن مسیرشان سادهتر است و اگر چیزی گم شد، معلوم است از چه کسی باید پرسید. اگر این نفر در دسترس نبود، جانشینش از پیش معلوم باشد. همین قاعده برای کلید کشو یا گاوصندوق چکها هم برقرار است: تعداد کسانی که به آن دسترسی دارند کم و مشخص باشد، و اگر کسی از دفتر رفت، دسترسی او هم همان روز گرفته شود.
یک روال ساده برای گردش چک
- دریافت: کارشناس چک را میگیرد و جنس آن را مشخص میکند؛ نمایندگی یا شرکت.
- ثبت جا: چک با وضعیت «در دفتر» ثبت میشود.
- سپردن به مدیریت: در پایان روز، چکها به مدیر سپرده میشوند و مدیر تحویل را قبول میکند.
- بانک یا شرکت: چکهای نمایندگی به بانک میروند و چکهای شرکت به شرکت فرستاده میشوند؛ هر کدام با ثبت ارسال.
- بستن: وقتی شرکت چک را قبول کرد یا چک در بانک وصول شد، گردش آن چک تمام است.
اگر چکی در بانک برگشت خورد، از این روال بیرون میرود و پیگیری جداگانهای لازم دارد که در مقالهٔ چک برگشتی شرح دادهایم.
شمارش منظم؛ کاغذ با فهرست بخواند
هر چند وقت یک بار، مثلاً پایان هر هفته، چکهایی را که فهرست میگوید در دفتر یا نزد مدیریتاند، واقعاً بشمارید. اگر عدد کاغذ با فهرست نخواند، همان روز دنبال اختلاف بگردید. پیدا کردن یک چک گمشده در همان هفته ساده است؛ چند ماه بعد تقریباً ناممکن.
این شمارش را یک نفر انجام ندهد که خودش مسئول نگهداری است. اگر مدیر چکهای نزد خودش را میشمارد، کارشناس دیگری هم کنارش باشد. این دقت، برای دفتر و برای کسی که چکها را نگه میدارد، هر دو، آرامش میآورد.
گردش چک در چتر بیمه
چتر بیمه نرمافزار دفتر نمایندگی است، یک پنل ابری روی مرورگر. بخش چکها در آن همین روال را پشتیبانی میکند:
- فهرست با وضعیت: نماهای همه (نمایندگی و شرکت)، در دفتر، نزد مدیریت، در بانک و چک شرکت.
- ارسال: چک به دفتر یا به شرکت فرستاده میشود.
- قبول یا رد: گیرنده هر ارسال را قبول یا رد میکند.
دربارهٔ چکی که برگشت خورده، مقالهٔ چک برگشتی بیمهگذار را ببینید. همهٔ امکانات در صفحهٔ امکانات است.
پرسشهای متداول
فرق چک نمایندگی و چک شرکت چیست؟
چک نمایندگی در وجه دفتر است و به حساب دفتر میرود؛ چک شرکت در وجه شرکت بیمه است و دفتر باید آن را به شرکت تحویل دهد.
هر چک در دفتر نمایندگی در چه وضعیتی میتواند باشد؟
در دفتر، نزد مدیریت، در بانک یا بهعنوان چک شرکت.
چرا تحویل چک باید قبول یا رد شود؟
چون تا گیرنده تحویل را قبول نکرده، معلوم نیست چک واقعاً به او رسیده است. قبول یا رد، رسید داخلی دفتر است.
چکهای دفتر را هر چند وقت بشماریم؟
بهطور منظم، مثلاً پایان هر هفته، و با حضور کسی غیر از نگهدارندهٔ چکها.
اگر چکی برگشت خورد چه کنیم؟
از روال گردش عادی بیرون میرود و پیگیری جداگانه لازم دارد که در مقالهٔ چک برگشتی بیمهگذار شرح داده شده است.
گردش چک وقتی امن است که جای هر برگ روشن باشد و هر دستبهدست شدن، قبول یا رد شود. این دو قاعده، کشوی چکها را از یک معما به یک فهرست تبدیل میکند.
نظرات کاربران
۰ نظر